headerphoto

selo Vitovnica

Selo Vitovnica je staro srednjevekovno naselje,pominje se u Ugarskim poveljama iz 1390 g. kao gradic-utvrdjenje(Castrum Vytinche). U Branicevskim zapisima iz 1467.g.nema posebno upisanog sela, medjutim u opisu Ali-begovog citluka(poseda)pominje se selo po imenuVitelnica na lokaciji danasnjeg sela , takodje se i na zemljopisnoj karti Braniceva nalazi pod istim imenom Vitelnica.Kasniji izvori iz 1557,1661 i 1718.g pominje se samo manastir. Samo selo udaljeno je 9km.istocno od Petrovca,selo je zbijenog poduznog tipa vecim delom je smesteno na levoj ,juznoj obali reke Vitovnice i na severnim padinama brda Smrdana. Kroz selo prolazi put koji se na 7. km. odvaja desno od puta Petrovac-Kucevo i zavrsava se na kraju sela kod manastira a makadamski put dalje vodi ka nacionalnom parku Trest koji je mala oaza netaknute prirode mada se ta priroda vec narusava nizom godina isuvise masovnom secom suma , te se na taj nacin remeti prirodni kodeks koji je vekovima vladao.

NAZIV SELA - U predanju o postanku sela ne pominje se kako je nastao naziv,ne sumnjivo je da je naziv slovenskog porekla. Po tom nazivu reke ili mesta poznat je ceo kraj , odnosno recni sliv. U korenu reci starog imena VITELNICA mozda postoji rec Vitlo, sto asocira na vodenicno kolo ili recno vitlo koje je sluzilo za mlevenje rude gvozdja koje se u srednjem veku eksploatisala. Kasnije je naziv permutovan u danasnji Vitovnica.Selo je krajem 19veka imalo oko 120 domova.

ATAR SELA - Atar sela zahvata prostor od 2717 hektara.Vecim delom se nalazi u Vitovnickoj dolini.Delom zahvata brdsko i planinsko zemljista istocno i severno od sela.Drugim delom atar se prostire preko brdskih padina prema selu Stamnici.Od Smrdana se preko Sumarica brdska padina spaja sa brdom Klokocarom. Selo se sa istoka atari sumom visa Tresta, sa severa atarom Kucajne i Melnice,sa zapada takodje melnickim atarom i sa juga atarom sela Stamnice.

CENTAR SELA - Centar sela je smesteno u gornjem delu naselja, nedaleko od istoimenog Manastira, sa obe strane puta.Gusto je naseljeno. Na zaravni , pored puta se nalazi zgrada Doma kulture. Posto je duze vreme bila u losem stanju ,sada se obnavlja.Krov zgrade je renoviran i podignuut nov,sredjen je delimicno glavni ulaz u prostorije doma ,sredjena je i nekadasnja prostorija citaonice,sredjene su i dve prostorije od kojih je jedna prostorija Mesne kancelarije koja je duzim nizom godina bila premestena u susednom selu Melnici, te su mestani sela morali da odlaze u drugo selo i tamo sredjuju potrebnu dokumentaciju.Ostalo je nezavrsena velika sala doma kulture i spoljni zavrsni poslovi -malteracija i fasada. U samom centru sela nekada je davno postojala i osnovna skola koja je premestena u Melnici. inace je osnovana i pocela sa radom 1862g i bila je jedna od prvih u Vitovnickom klraju i izvodila je nastavu sve do oslobodjenja zemlje1945g.U prvim godinama posle oslobodjenja skola je ukinuta i deca iz Vitovnice nastavila su dalje skolovanje u osnovnoj skoli u Melnici.Do doma se nalazi spomenik poginulim borcima u I i II sv.ratu sa imenima izginulix.Neposredo blizu spomenika je i stari seoski bunar i novoizgradjena seoska cesma sa pitkom izvorskom vodom. Selo je sa svih strana okruzeno planinskim visovima . Vranj(884m) , Vrata(815m), (Trest638m) , Kobilja glava( 778m), Strnjak (613m)i Prlog (452m) nadmorska visina sela je 220m , seoske zavetine su Sv.Trojica i Sv.Ilija. Stanovnistvo sela je vlasko, poreklom iz Timocke Krajine,Resave,Crne Reke,Morave,Vlaske i Erdelja
(Almas,Karan,Sebes i Sokol)